9) Elindeki tek bilgi, karısının ölümünde şüpheli olarak belirlenen “John G.” ismidir. Teddy ve Natalie, Leonard’a karısının katilini bulma arayışında yardım ediyor. Ancak hafızası bu kadar güvenilmezken, ikisine de gerçekten güvenilebilir mi?
1) 21. yüzyıl sinemasına yön veren, kurgu ve efsane replik ustası, yer çekimi ve zamanı elinde oyuncak etmiş, seyircilerin “in Nolan, we trust” övgüsüne mazhar olmuş, gri ve mavi tonların tiryakisi, filmlerini kurgusuyla seyircide yaşatan, epik filmlerin usta yönetmeni Christopher Nolan’ın ilk Hollywood filmi…
8) Karısının ölümüne kadar olan her şeyi hatırlayan ancak beş dakika öncesini hatırlayamayan Leonard, hayatını mahvedenlerden kanlı bir intikam almaya kararlıdır.
2) Filmde kafasına aldığı darbe neticesinde nadir görülen bir hastalık olan kısa süreli hafıza kaybına sahip olan karakterin intikam hikayesi anlatılıyor ama kurgusuyla seyirciye de kısa süreli hafıza kaybı yaşatıyor. Film kronolojik ilerlemiyor, önce son sahneyi seyrediyoruz ve bu sahne renkli. Hemen ardından bir siyah-beyaz sahne seyrediyoruz, bu siyah-beyaz sahne ise kronolojik ilerliyor yani ilk sahne. Bundan hemen sonra yine renkli sahne ama bu kez sondan bir önceki sahneyi seyrediyoruz. Böylece 10 dakika önce seyrettiğimiz son sahnenin başı, 10 dakika sonra seyrettiğimiz sahnenin devamı oluyor ama o sahneyi hatırlayamadığımızdan filmdeki karakterimizin halini seyirci de yaşıyor ve bu sayede karakterle empati kurabiliyoruz.
7) Sigorta ekspertizi Leonard Shelby, kısa süreli hafızasını etkileyen nadir bir rahatsızlıktan muzdariptir; bu rahatsızlık, iki hırsızın evine girip kendisine saldırması neticesinde aldığı bir yaralanmadan kaynaklanmaktadır. Trajik bir şekilde, saldırganlardan biri tarafından tecavüze uğrayan Leonard’ın karısı, bu hadiseden kısa bir süre sonra hayatını kaybetmiştir.
3) Ters aksiyon kurgusu bir numara değil; bizi Leonard’ın zihnine sokmanın bir yolu…
6) Sadece hikayesi ve kurgusu bile bu filmi seyretmek için kâfi… Geriye doğru işlendiği için tamamen benzersiz… Filmler her zaman sırayla ilerlemez, misal Tarantino’nun bazı filmleri kronolojik değildir, ancak bu film kadar başarılı bir şekilde yapılmış başka bir film yok. Doğrusu, film kronolojik olsaydı, bu kadar calibi dikkat veya kaliteli olmazdı. Oyunculuk iyi ama farklı kılan bir unsur değil, hikâye basit bir kara film hikayesi, müzik ve sinematografi bir artı sunmuyor. Ama bize hikayesinin tamamını anlamak için birden fazla kez seyretmeye değer tamamen benzersiz bir film sunuyor.
4) Leonard’ın söylediklerine kulak asarsanız yanılırsınız. Karısını korumaya çalışırken aldığı kafa travması, kısa süreli hafıza kaybına sebep olmuştur. Leonard, saklandığı Los Angeles’taki salaş motelin resepsiyonisti Burt’e şöyle der: “Kim olduğumu biliyorum, kendim hakkında her şeyi biliyorum. Sadece, yaralanmamdan beri yeni hatıralar oluşturamıyorum. Her şey siliniyor. Çok uzun süre konuşursak, nasıl başladığımızı unuturum.”
5) Hiçbir şey göründüğü gibi değil. Güvendiği karakterler ikiyüzlü… Tehlikeli görünenler ise aslında dost…
——
Serâzât.com’da yayınlanan yazı ve şiirlerin fikrî hakları ilgili yazar ve şairlere aittir. Bütün hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz.
Güzel ve bence benzersiz, sıra dışı bir tahlil. Anlamak için bir kaç defa seyredilmesi lâzım olan filmi öyle ustalıkla tahlil etmiş ki bir defa okumakla anlaşılıyor.
Tahlil yapılırken filmdeki olay akışına göre numaralandırma yapılmış, sıra dışı olan da bu.
Tebrik ederim.